Хаҥалас «Хаҥыл» общестенниктар бэлэмнээн оҥорор култуура-история хайысхалаах сурунаала аны улуус бүддьүөтүттэн сылга иккитэ тахсар буолуо диэн үтүө сонуну истибитим. Үчүгэй да буолуо этэ, сырыы ахсын бэлиэ дааталары көрсө бэрт эрэйинэн үп булан бу уонунан сыл тухары общественник Лариса Константинова салайыытынан таһааран кэллибит.
Сурунаалбыт олохпут бары хайысхатын көрдөрөр, ордук история, култуура урут мээнэ сырдатылла илик тиэмэлэриттэн дьон истиитигэр, санаатын үллэстэригэр, билиитин хаҥатынарыгар матырыйааллары таһаарар. Сурунаалга ыстатыйалар сүнньүнэн аан маҥнай бэчээттэнэллэрин редакционнай кэллиэгийэ ирдиир. Үксүгэр сыл түмүгүнэн анал дааталарга сыһыарылаах тахсарынан суруйуу ис хоһооно биир эмэ тиэмэҕэ туһуланар эрээри, үлэлэһэр общественниктар ааҕааччы араас араҥатын интэриэһиргэтэр ыстатыйалары түмэргэ дьулуһаллар.
«Хаҥыл» бу нүөмэрэ Улуу Кыайыы 80 сылыгар ананна
Манна Сахабыт сирин дьоно дойдубут туһугар кылааттара, хорсун быһыылара көрдөрүллэр. Улууспут бибилэтиэкэтэ историяны үөрэтиигэ, чинчийиигэ сүдү үлэни сүрүннүүр. Ол курдук, үгүс кинигэлэр тахсыыларыгар кэлэктиип кылаата улахан. Онтон быйыл бибилэтиэкэ «80 историй Победы» диэн сонун бырайыагы үлэлэтэр. Манна улуус бибилэтиэкэтин 24 филиаллара кытта сылдьаллар. Хаҥалас дьоно Кыайыыны уһансыыга кыттыыларыттан урут билбэт түбэлтэлэрбитин араас хаһыаттарга, кинилэргэ киллэриллибит ахтыылартан түмпүттэрэ, биһиэхэ, олохтоох дьоҥҥо, күндү. Холобур, биһиги хаһыаппытыгар Тиит Арыыттан сэрии кыттыылааҕа, Кыһыл Сулус уонна Аҕа дойду Улуу сэриитин II истиэпэннээх уордьаннаах Дмитрий Сухарев Зоя Космодемьянскаяны кытары көрсүһүүтүн суруйан турарбыт даҕаны, бу «Хаҥылга» киирбит ыстатыйаҕа суруналыыс Вениамин Болотов суруйуутугар эбии сырдатыы баар буолта олус бэрт. Онтон Үөдэйтэн снайпер Василий Тарасов туһунан син кинигэлэрбитигэр ахтыллар этэ даҕаны, кыыһа Прасковья Васильевна Кыайыы 80 сылын көрсө суруналыыс Ольга Гермогенованы кытта кэпсэтэн ахтыбыта эмиэ бэтэрээн туһунан өйдөбүлү кэҥэтэн хааллаҕа. Эбэтэр кыраайы үөрэтээччи учуутал Юлия Дьячкова Сиинэ Саккырыырыттан сэриигэ биир бастакынан кыттыбыт аҕатынан дьоно Семен, Петр Степанович Шадриннар, Илья Спиридонович Трифонов тустарынан ир суолларын ирдэһэн суруйбута олус бэрт. Билигин урукку холбоһуктааһын кэмигэр эстибит дэриэбинэлэр дьоно сир-сир аайы ыһыллан сурукка-бичиккэ аанньа тиһиллибэккэ хаалбыттара хомолтолоох. Онон маннык суруйуулар күндүлэр.
«Хаҥыл» хас нүөмэрин аайы хайаан да чаҕылхай эдэр ыччат, оҕолор тустарынан сырдатааччы. Онтон бу нүөмэргэ биһиги эрдэ олохтон барбыт кэллиэгэбит Валентина Федорова уола Евгений Шараборин үөрэххэ, наукаҕа ситиһиилэргэ айанын туһунан суруйуу киирбитэ эмиэ үчүгэй. Хаҥалас кэскилэ маннык ыччаттарга буоллаҕа.
Сурунаал үлэһит дьону өрүүтүн өрө тутар. «Үлэ киһитэ»буолбут лауреаттарбыт туһунан билиһиннэрэр эмиэ историяҕа хаалыаҕа. Уопсайынан, «Хаҥыл» хаҥыл хаҥаластары өрө тутар, үтүө дьонугар сүгүрүйэр үгэстээх. «Хаҥыл» уонна «көҥүл» биир суолталаах тыллар. Хаҥаластар көҥүлү талан дьоннорбут историятыгар Дыгынтан, Маһарыттан, Соппуруон Сырановтан, Илья Шадринтан саҕалаан Михаил Николаевка тиийэ уос номоҕор хааллахтара. Онон сурунаалбытын булан ааҕыҥ уонна үлэбитигэр кыттыһыҥ. Бибилэтиэкэттэн атыылаһыҥ, бэлэх гыныҥ. Атын улуус дьоно сэргииллэрин, хайгыылларын истэбин.
Людмила Аммосова.