Гааһы тарҕатар ситимнэр Хаҥаластааҕы учаастактарын начаалынньыгынан Дмитрий Муксунов үлэлиир. Кинилиин улууспутугар социальнай уонна комплекснай гаастааһынтула кэпсэттибит.
— Маһынан оттунан, электричество уотунан дьиэлэрин сылыттан олорор ыалларга күөх төлөн киириитэ, ыра санаа туолуута улахан үөрүү буоллаҕа. Социальнай гаастааһын хаһааҥҥыттан саҕаланна этэй?
— Биһиги Россия президенэ Владимир Путин 2021 сыл муус устар ыйынааҕы сорудаҕынан «Нэһилиэнньэни социальнай гаастааһын» тосхолугар олоҕуран үлэлиибит. Ил Дархан Айсен Николаев Ыйааҕынан эрэгийиэннээҕи гаастааһын операторынан «Сахатранснефтегаз» АУо анаммыта. Бу 2021 сыллаахтан уопсайа 647 дуогабар кииртэ, онтон билигин 607 дьиэ күөх төлөҥҥө холбонон турар. 2026 сылга былааммыт 63 дьиэ этэ, 67 ыалы кытта дуогабар баттаспыппыт, итинтэн 54 дьиэҕэ гааһы киллэрэн олоробут, сыл бүтүөр диэри холбонуохтара. Быйыл Покровскай куоракка Семейная уулуссаҕа 2 км усталаах гаас ситимин тартыбыт. Манна олорор ыаллар күөх төлөнү кэтэспиттэрэуонтан тахса сыл буолла. Билигин баҕа санаалара туолан үөрэ-көтө сылдьаллар.
— Дмитрий Григорьевич, олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыбатыгар уларыта тутуулар баран эрэллэр. Бу хайысхаҕа эһиэхэ туох үлэ ыытылларый?
— Быйыл оптимизация түмүгүнэн децентрализация диэн буолла. Олох-дьаһах хомунаалынай хаһаайыстыбатын хочуолунайдарын сабан эрэллэр онон социальнай эбийиэктэри гаас хочуоллара тастан холбонон сылытар буолаллар. Ол быһыытынан 10 сайаапка “Хангаластеплострой” ХЭТ киирбитэ. Кинилэр барытын оҥорон хайы-сах үлэҕэ киллэрэ сылдьаллар. Бу өттүгэр Горнай, Чурапчы уонна Мэҥэ Хаҥалас улуустарыгар эмиэ үлэ барар.
— Улууспутугар социальнай гаастааһыҥҥа кыайан холбоммокко олорооччулар бааллар дуо?
— Билиҥҥи туругунан социальнай гаастааһыҥҥа кыайан холбоммотох 36 ыал баар. Ол эрээри бары сыл бүтүөр диэри холбонуохтара диэн эрэнэбит. Социальнай гаастааһыҥҥа саамай элбэх, 20 сайаапка, Покровскай куораттан баар. Оттон саамай аҕыйах сайаапка Мохсоҕоллоох бөһүөлэгиттэн уонна Бэстээх нэһилиэгиттэн киирбитэ. Билигин сайаапкаларынан үлэ бара турар, ыаллар күөх төлөҥҥө холбоно тураллар.
— Комплекснай гаастааһын туһунан быһаарыаҥ дуо?
— Быйылгыттан комплекснай гаастааһын диэн баар буолбута. Хаҥалас улууһун социальнай харалтаҕа уонна үлэҕэ салалтатын тэрилтэтэ 186 №-дээх Федеральнай уураахха олоҕуран быһаарбыт, киллэрбит испииһэгинэн биһиги бу өҥөнү саамай кыһалҕалаах 10 ыалга оҥордубут, босхо гаас киллэрдибит. Ол курдук, социальнай гаастааһын ситимин турбата, ыал тиэргэнин муннугар тахсан туруута босхооҥоһуллар. Өҥө чэрчитинэн 150 тыһ. солкуобай иһинэн суумаҕа гаас ситимин тардабыт (гаас хочуола эмиэ бу суумаҕа хапсыахтаах). Комплекснай гаастааһын киирбитэ олус үчүгэй, кыаммат, кыһалҕалаах дьоҥҥо улахан көмө. Билигин уһаайбаҕар дьиэлээх буоллаххына күөх төлөн хайаан да киирэр. Онон төһө элбэх киһи дьиэ туттан киирэр да, соччонон биһиги үлэбит көрдөрүүтэ тупсар, — диэн гааһы тарҕатар ситимнэр Хаҥаластааҕы учаастактарын начаалынньыга Дмитрий Муксунов кэпсэтиини түмүктээтэ.
Уйбаан УЙГУУРАП.
Хаартыскаҕа: Дмитрий МУКСУНОВ, «Сахатранснефтегаз» АУо Хаҥаластааҕы учаастагын начаалынньыга.