Бэлиэ түгэн
Бу оскуола Хаҥалас улууһугар оҕону эбии үөрэхтээһиҥҥэ биир бөдөҥ тэрилтэнэн буолар. 1975 сыллаахха Орджоникидзевскай оройуоннааҕы Сэбиэт ыам ыйын 5 күнүнээҕи 5 №-дээх боротокуолугар олоҕуран 151 №-дээх быһаарыыны таһаарбыт. Оскуола бастакы дириэктэринэн Дугиенко буолбут, кинини кытта Е.А. Егорова үлэтин саҕалаабыт. Искусство оскуолата атаҕар туруутугар элбэх эдэр испэсэлиистэр кэлэн үлэлээбиттэр, нэһилиэк сайдыытыгар кырата суох кылааттарын, көмөлөрүн киллэрбиттэр. Кинилэр оҕолорго искусство куйаара биллибэт кэрэ эйгэтигэр сысталларыгар кыаҕы биэрбиттэр. Бу эдэр испэсэлиистэр өҥөлөрүнэн искусство бары хайысхатыгар бастакы кылаастар уонна отделениелар аһыллыбыттар
1975 с. – фортепиано, баян (аккордеон) кылаастара;
1978 с. – ойуулуур-дьүһүннүүр кылаас;
1980-1986 сс. –хор отделениета;
1983 с. – хореография отделениета;
1985 с. — Сиинэҕэ филиал (хореография отделенията уонна ойуулуур-дьүһүннүүр кылаас);
2004 с. – театральнай отделение;
2005 с. – вокально-хоровой отделение;
2006 с. — Үөһээ Бэстээххэ филиал (фортепиано кылааһа, норуодунай (аккордеон) уонна ойуулуур-дьүһүннүүр отделение);
2014-2015 сс. – фольклор отделениета;
2016 с. – Тиит Арыыга филиал (ДПИ уонна хореография отделениелара);
2016с. — Улахан Ааҥҥа филиал (хореография уонна вокал кылаастара) арыллыбыттара.
Ити курдук оскуола филиаллара Сиинэҕэ, Тиит Арыыга, Улахан Ааҥҥа уонна Үөһээ Бэстээххэ бааллар. Үйэ аҥарын устата тыһыынчанан оҕо кэрэ эйгэ оскуолатын бүтэрбиттэрэ. Оскуола 2015 сыллаахха Бүтүн Россиятааҕы «Оҕону эбии үөрэхтээһин бастыҥ тэрилтэтэ» куонкурус лауреатынан буолбута. Оттон дириэктэр Александра Абрамова Санкт-Петербурга Неватааҕы үөрэтэр ассамблея «Бастыҥ салайааччыта» үрдүк ааты ылар чиэскэ тиксибит.2017 с. норуот үгэстэрин пропагандалааһын уонна харыстааһын хайысхаларыгар үөрэҕи ыытыыга, айымньылаах бырайыактары тэрийии иһин үрдүк сыанабылы ылбыттар уонна «РФ Бастыҥ муниципальнай култуура тэрилтэтэ» куонкурус кыайыылааҕын тахсыбытуонна дипломунан наҕараадаламмыт.
Үбүлүөйдээх тэрээһин Булгунньахтаах Оҕо искусствотын оскуолатын үлэһиттэрин оркестрынтолоруутугар «Сахам сирэ» ырыаны доҕуһуоллааһыннарынан саҕаланна. Салгыы музыка инстуменнарын уонна тэриллэрин биһирэмэ буолла. Искусство оскуолатын дириэктэрэ Александра Абрамова:
— Быйыл «Дьиэ кэргэн» национальнай бырайыакка кыттаммыт «Дьиэ кэргэн сыаннастара уонна култуура инфраструктурата» федеральнай бырайыак иитинэн үөрэтэр-мэтодическэй босуобуйалары ыларга 4 мөл. 475 тыһ. 556,53 солкуобай үп көрүллүбүтэ. Онон классическай гитаралары, балалайкалары, домра, акустическай пианиноны, фортепиано, баян, маны таһынан кэнсиэртиир саалаҕа уот-күөс, тыас-уус тэриллэрин, компьютернай тиэхиньикэни, графика планшеттарын, гончарнай инструменнары, элбэх функцияны толорор тэрили, интерактивнай үөрэх босуобуйаларын ыллыбыт. Национальнай бырайыагынан Сахабыт сиригэр бастакынан мультипликация тэриллэрин уонна экран ыллыбыт, үөрэнээччилэрбит номнуо ойуулуктары оҥорор буоллулар. Онон талааннаах оҕолорбутун уһуйууга үлэбит өссө тупсуо, оҕолор сыал-сорук туруорунан үөрэнэллэрэ элбиэ.
Ыалдьыттар саҥардыллыбыт кылаастарга аһаҕас уруоктарга сырыттыбыт, талааннаах оҕолору көрдүбүт. Преподаватель Анна Давыдова 1 кылаастарга сольфеджиоҕа аһаҕас уруогу ыытта. Фортепиано кылааһыгар Алиса Никитина «Менуэт» Иоган Себостьян Бах айымньытын толордо. Оттон Станислав Печетов «Лошадка» диэн Анатолий Лепин айымньытын оонньоон сатабылын көрдөрдө.
Үбүлүөй тэрээһинин иитинэн «Оҕо искусствотын оскуолатын 50 сыла: стратегическай хайысхалар уонна үүнүү-сайдыы вектора» төгүрүк остуол тэрилиннэ. Манна искусство уонна олоҥхо Арктикатааҕы киинин сүрүннүүр методиһа Григорий Прокопьев, Хаҥалас улууһун Култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салаатын салайааччыта Фекла Варламова, улуус мунньаҕын дьокутааттара Айаан Уваров, Степан Карпов, I Малдьаҕар нэһилиэгин баһылыга Иван Рыгунов, Булгунньахтаах Оҕо искусствотын оскуолатыттан дириэктэрэ Александра Абрамова, солбуйааччыта Айталина Васильева кытыннылар. Киэҥ кэпсэтии таҕыста, санаа үллэстиитэ буолла. Инникитин аныгылыы 100 миэстэлээх саҥа оскуоладьиэтин тутуллуутун хамсатыыга, бииргэ үлэлэһиигэ санааларын түмтүлэр.
В.Г. Григорьев аатынан «Дьиэрэй ырыа» култуура киинигэр искусство оскуолатын хореограф-преподаватела Сахая Ноговицына туруорбут үҥкүү-музыка доҕуһуоллаах «Биэс ынахтаах Бэйбэрикээн эмээхсин» остуоруйа премьератын көрдөрүүлэрэ дохсун ытыс тыаһынан арыалланна. Остуоруйа биир тыынынан ааста. 60 киһи кыттыылаах, ол иһигэр үөрэнээччилэр, уһуйааччылар бааллар. Сүрүн оруоллары: Бэйбэрикээн эмээхсини — театр кылааһын преподаватела Евгения Кириллина, кыыһа Алтаана Куону — хореография учуутала Диана Винокурова, Хаардьыт Бэргэни – искусство оскуолатын бүтэрбит Вадим Петров, Хаардьыт Бэргэн доҕорун – Константин Васильев, Хотун Хатыҥы, Тойон Хотойу – вокал преподавателлара Анна Давыдова, Андриян Жирков, Адьарыына Адьарай абааһы кыыһын — Сахая Ноговицына олус итэҕэтиилээхтик, уобарастарын арыйан ситиһиилээхтик толордулар. Итини таһынан, үҥкүүнэн, ырыанан оҕо искусствотын үөрэнээччилэрэ, уһуйааччылара уонна үлэһиттэрэ киэргэттилэр.
Дьоро күн үөрүүлээх тэрээһинин кэмигэр СӨ Бырабыыталыстыбатын Махтал суругунан Евгения Кириллина, «СӨ култуура уонна искусство эйгэтигэр үөрэхтээһини сайыннарыыга кылаатын иһин” бочуоттаах бэлиэнэн оскуола дириэктэрэ Александра Абрамова, СӨ култууратын туйгуннара бэлиэнэн Раиса Софронова, Сахая Ноговицына, Анна Давыдова, СӨ үөрэҕириитин туйгуна бэлиэнэн Татьяна Рыгунова наҕараадаланнылар, элбэх үтүөкэн үлэһит дьон наҕараада, бэлэх туттулар.
«Дьиэ кэргэн» национальнай бырайыак тыа сиригэр, нэһилиэктэргэ олорор оҕолор кэрэ эйгэтигэр сысталларыгар кыаҕы биэрэр. Булгунньахтаахтааҕы оҕо искусствотын оскуолатыгар талааннаах уһуйааччылар үлэлииллэр-хамсыыллар, кинилэр иитиллээччилэрэ улуустан саҕалаан, өрөспүүбүлүкэ, Бүтүн дойду үрдүнэн куонкурустарга, бэстибээллэргэ ситиһиилэрдээхтэр. Саҥа тэрилинэн, үөрэтэр-методическай литературанан хааччыллыбыт оскуола сайдыы саҥа таһымыгар тахсарыгар кыахтара өссө улаатта. Инники ыра-баҕа санаалара — аныгылыы быһыылаах саҥа оскуола тутуллара буоллар диэн.
Уйбаан УЙГУУРАП, хаартыскаҕа түһэриитэ уонна видеоҕа устуута.