Покровскайга улууспут киин бибилэтиэкэтигэр Тимофей Сметанин, Яков Стручков «Мэхээлээчээн булчут кэпсээннэрэ» диэн айымньыларынан уһуллубут киинэҕэ оонньообут артыыстар Алгыс Макаров, Дьулустаан Лукин, Федот Львов уонна киинэ продюсера Зинаида Григорьева олохтоохтору кытта көрсүһүүгэ кытыннылар. Ыалдьыттар мустубут дьон элбэх ыйытыыларыгар эппиэттээтилэр.
Киинэ бөлөҕө өссө Тиит Арыыга, Уулаах Ааҥҥа сылдьан эмиэ олохтоохтору кытта көрсүһүүлэри тэрийдилэр. Бу истиҥ көрсүһүүгэ билбиппитинэн, толору метражтаах киинэни устууга 160-ча киһи үлэлээбит эбит. Хартыына режиссера Александр Лукин, оператор Москваттан кэлэн үлэлэспит Арина Володина буолаллар. Киинэни устууга «УлусМедиа» редакцията кыттыспыт, көмөлөспүт.
Кылаабынай оруолу, Мишут эһэтин, Саха өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа Федот Львов, сиэн уолоруолун Нам улууһун Искра сэлиэнньэтиттэн сылдьар Дамир Дьяконов оонньоотулар. Бу Дамир оонньуута Саха сирин олохтоохторун барыларын даҕаны долгутта, үөртэ, талааннаах эдэр ыччаттардаах эбиппит диэн туоһулаата.
Киинэ саҕаланыыта Булгунньахтаахха, онтон салгыы Аммаҕа, Горнайга, Дьокуускай куорат пааркатыгар уһуллубутун биллибит. Кыыллар, көтөрдөр киһилии саҥарыыларын аан бастаан бу сахалыы киинэҕэ көрдүбүт. Федот Львов Москваҕа тиийэн эһэни хайдах миинэн олорбутун туһунан кэпсээнэ дьон болҕомтотун ордук күүскэ тарта. Бу зоопарка да, цирк да эһэтэ буолбатах, чааһынай киһи бэйэтэ кыра эрдэҕиттэн ииппит эһэтэ эбит. Киинэҕэ уһуллубут артыыстар бары оруолларын итэҕэтиилээхтик оонньоотулар диэн тус бэйэм сыаналыыбын.
«Мэхээлэчээн булчут кэпсээннэрэ» киинэ суруйааччыларбыт Тимофей Сметанин, Яков Стручков ааттарын саҥаттан ааттатан үйэтиттэ. Мин кылгастык Яков Стручков олоҕун туһунан кэпсиэхпин баҕарабын. Яков Викторович Стручков мин ийэм Екатерина Егоровна Протодьяконова (Слепцова) бииргэ төрөөбүтэ эдьиийэ Александра Егоровна Слепцова кэргэнэ этэ, үс уол, биир кыыс оҕолоохторо. Кыра уол Егор миигин кытта саастыы этэ. Саха АССР үтүөлээх учуутала Яков Викторович Стручков Абый улууһугар 1916 сыл кулун тутар 10 күнүгэр Муҥурдаах нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 1930 сыллаахха педагогическай рабфагын бүтэрэр. Талааннаах суруйааччы Тимофей Сметанины кытта биир хоско олорбуттара диэн суруллар, табаарыстыылар эбит. Кинилэр элбэхтик булт-алт туһунан кэпсэтэллэрин түмүгэр «Мэхээлэчээн булчут кэпсээннэрэ» диэн айымньы тахсар. Айымньы бастаан 1940 сыллаахха «Бэлэм буол» хаһыакка бэчээттэммит, 1942 сыллаахха кинигэ буолан тахсар.
Яков Викторович өссө өс хоһооннору, номохтору, таабыраннары, чабырҕахтары, былыргы кэпсээннэри хомуйан суруйар эбит. Кини суруйбут матырыйааллара Саха сиринээҕи Тыл институтугар харалла сыталлар диэн суруйаллар. 1931 сыллаахха Абыйга Майор нэһилиэгэр учууталлыы тиийэр. Яков Викторовиһы 1948 сыллаахха былааһы утары барда диэн хаайаллар, Магадаҥҥа ыыталлар, онно 1953 сылга дылы сытар. Ийэм Екатерина Егоровна кэпсээн турардаах, буруйа диэн учууталлыы сылдьан Платон Алексеевич Ойуунускай мэтириэтин уруһуйдаабыт, оскуолатыгар бастакы пионерскай этэрээтитэрийэн баран кини аатын бэрдэрбит диэн. Сымыйа үҥсүүгэ түбэһэн Яков Стручков 1948 сыллаахха норуот өстөөҕө диэн тутуллар, 1949 сыллаахха Саха сирин суута 10 сылга хаайыыга угарга уураахтыыр. Ийэм кэпсииринэн кини үчүгэй буочардааҕа, нууччалыы үчүгэйдик суруйар буолан суруксутунан сылдьыбыт, онон өлөн-быстан биэрбэтэх. Айылҕаттан айдарыылаах буолан дьону илбийэн эмтиирэбит. 1954 сыллаахха амнистияҕа түбэһэн дойдутугар төннөр. Дойдутун дьоно кинини туораппакка оскуолаҕа мастерскойга үлэһитинэн ылаллар, мас ууһа диэн ааттыыллар эбит. Яков Викторович баайа — төрөппүт оҕолоро, сиэннэрэ, хос сиэннэрэ буолаллар. Кини олоҕун салгыахтара, туйаҕын хатарыахтара диэн эрэллээхпин. Яков Стручков аатын-суолун Абый улууһун дьоно умнубаттар, ону туоһулуур музейдарга стендэлэр бааллар.
«Мэхээлэчээн булчут кэпсээннэрэ» киинэ режиссеругар Александр Лукиҥҥа маннык сонун, интэриэһинэй киинэтин иһин улахан махталбын тиэрдэбин, үүнэ-сайда тур, иннигэр өссө да элбэх үлэ күүтэр, барыта табыллан истин!
Борис Протодьяконов, Покровскай куорат олохтооҕо.
