Спартакиада 1946 сыллаахха Дьокуускай куорат “Медик” ДСО стадионугар ыытыллыбыт. Бу сэрии кэнниттэн өрөспүүбүлүкэҕэ физкультура уонна спорт хампсааһынын саҥа күүһүнэн сайыннарыыга улахан суолталаах, бастакы кыайыылаах сылга ураты тыыннаах улахан спортивнай тэрээһин этэ.
Дьокуускай куорат спортсменнарын тэҥэ Мэҥэ-Хаҥалас, Таатта, Амма, Орджоникидзевскай оройуоннарыттан хамаандалар кыттыбыттар. Спартакиада программатыгар чэпчэки атлетика (сүүрүү, ыстаҥалар, быраҕыылар) волейбол, ытыылар (стрельба) уонна саха национальнай көрүҥнэрэ (хапсаҕай, мас тардыһыыта, кылыы, ыстаҥа, куобах) киирбиттэр. Спартакиада сэрии сылларыгар мөлтүү сылдьыбыт спорт олоҕун тилиннэрбит. Элбэх эдэр ыччат, ол иһигэр сэрииттэн эргиллибит фронтовик-спортсменнар кыттыбыттар. Бу тэрээһин кэнниттэн оройуоннарга физкультура коллективтара уонна араас успуорт уопсастыбалар (холобур “Спартак”, “Динамо”) күүскэ үлэлээн барбыттар.
Хапсаҕайга Нам оройуонуттан сылдьар, сэрии бэтэрээнэ Игнатий Харитонов ураты күүһүн көрдөрөн, бу спартакиада абсолютнай чөмпүйүөнүн аатын ылбыт. Курдаһан тустууга Василий Якушев – Орджоникидзевскай (билигин Хаҥалас) улууһуттан төрүттээх, курдаһан тустууга өрөспүүбүлүкэ таһымнаах күрэхтэһиилэрин биир бастыҥ бөҕөһө, чөмпүйүөн уонна абсолютнай кыайыылаах буолар. Саха сиригэр курдаһан тустуу (борьба на кушаках) историятыгар барыта алта эрэ төгүл өрөспүүбүлүкэтээҕи улахан күрэхтэһии ыытыллыбыт. Кини Сиинэҕэ олорон, онно почтаҕа сибээс үлэһитинэн (связиһынан) үлэлээбит. Кини курдаһан тустууга эрэ буолбакка, мас тардыһыытыгар эмиэ спартакиада чөмпүйүөнүн аатын ылан, бэйэтигэр икки бүк күүстээх боотур буоларын дакаастаабыт. Атах оонньуутугар кылыыга Амма учуутала Василий Расторгуев – 37 м 00 см, Пантелеймон Рожин (Мэҥэ Хаҥалас) ыстаҥаҕа 33 м 67 см уонна куобахха 31 м 42 см бастаабыттар. Сэрии кэнниттэн ыытыллыбыт бу V-с спартакиада уокуруктартан уонна оройуоннартан чулуу спортсменнары мунньан, ГТО нуормаларын толорууну күүһүрпүтэ уонна кэлин улахан таһымҥа тахсыбыта.
Уопсай хамаанданан түмүккэ бастакы миэстэ – Дьокуускай к, бастакы хамаандата, иккис – Алдан, үһүс – Дьокуускай к, иккис хамаандата тахсыбыттар.
Василий МОЖУКОВ, СӨ спордун бэтэрээнэ, Покровскай к.