Төрөөбүт тыл, национальнай оскуола сайдыытын концепцията Саха сиригэр киирбитэ 35 сыл буолла дииллэр эрээри, төһө оҕо саха тылын, үгэстэрин үөрэ-көтө ылсан-ылынан үөрэтэрин эппэттэр-иһитиннэрбэттэр курдук…
Бу күннэргэ баар-суох сахалыы тыллаах, эйгэлээх Покровскай куорат 1-кы №-дээх орто оскуолата 21-с төгүлүн ыһыахтаан ньиргиттэ. Ыча ыларынан, хол кыайарынан диэххэ, учууталлар, төрөппүттэр көмөлөрүнэн бириис-бириэмийэ, аһылык-өйүө мыыныыта суох дэлэгэйдик тардылынна, сахалыы саҥа сатараата, үөрүү-көтүү үксээтэ.
Саха сирин биир кырдьаҕас оскуолатыгар 34-с сылын дириэктэрдиир Аан дойду таһымнаах виртуоз-хомусчут, Монголия уонна Саха сирин култууратын туйгуна, Саха өрөспүүбүлүкэтин үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ, Хаҥалас улууһун ытык олохтооҕо Спиридон Шишигин кылгас киирии тылынан уонна биллиилээх алгыс түһэрээччи Мария Хаётова сиэри-туому тутуһан ыһыаҕы астылар, аал-уокка ас кээстилэр, кэҥэрдии таһаардылар. Тыаҕа кэлбиччэ, күөххэ үктэммиччэ, көй ыраас салгынынан тыыммычча кыра кылаас оҕолоро көрү-нары көҕүлүттэн туттулар, тыыннарын таһаардылар, мэниктээн ыллылар.
Саха сиригэр номнуо биллибит-биһирэммит эдэр оһуохайдьыты Саян Бардеевы көрсөн додо курдук, оттомноохтук кэпсэттибит. Аны күһүн дуу, кыһын дуу олоҥхолуом, туойарга холонуом, күрэхтэргэ кыттыам диэтэ Саян, Хаҥалаһы ааттатар уолбут. Арылхан Архипов бэрт чобуотук, чуолкайдык чабырҕахтыыр оҕо эбит, 6 кылаас үөрэнээччитэ. Кыра кылаас үөрэнээччилэрэ «һыттыа-һыттыа» диэн норуот ырыатынан ыһыах дьонун сөхтөрдүлэр. Романова А.В., Ильина С.Г., Горохова Л.М., Тимофеева Н.А., Буторина Е.В., Софронов С.А., Маркова Т.В., Варламова Н.Н. үөрэтэр-такайар оҕолоро ордук бэлэмнээхтэрин көрдөрөн дьон биһирэбилин ылыахтарын ыллылар.
Спиридон Спиридоновичтыын кэнсиэр көрө олордохпутуна үс хас оҕо кэлэн илии тутуһан, ыһыаҕынан эҕэрдэлээн бардылар. Былыр диэххэ, биһиги учууталтан, дириэктэртэн толлон-саллан истиэнэҕэ сыстан турар буоларбыт. Аныгы оҕолор сытыылар, чобуолар. Сахалыы тыыннаах оскуолаҕа хабылык, хаамыска, хапсаҕай анал тириэнньэрэ баара эбитэ буоллар бэркэ сайдыа эбитэ буолуо. Даниил Иванов Саха сиригэр биллэр-аатырар хапсаҕайдьыт бу оскуолаттан тахсыбыта. Уһун суһуох кэрэ куолар күрэхтэригэр төрөппүттэр, оҕолор элбэх буолан көхтөөхтүк кыттыбыттарын бэлиэтии көрдүм. Мин, бииртэн үөрдүм, оҕолор күрэхтэригэр уонна куонкурустарыгар кыайыылаахтарга сыаналаах бириистэри учууталлар бэйэлэрэ кыттыһан бэлэмнээн туттараллар эбит.
Спиридон Шишигинниин эт саастыы дьон быһыытынан аһаҕастык кэпсэтэр үгэстээхпит. Покровскай 1-кы №-дээх орто оскуолата былыр-былыргыттан интернаттаах буолара. Интернат дьиэтэ эргэрэн сабыллар кутталга киирбитигэр дириэктэр сэниэлээхтик хамнанан, үрдүкү тэрилтэлэр ааннарын арыйан, элбэҕи ситиһэн, күн бүгүнүгэр оскуола икки этээстээх интернаттаах. “Үөрэппит оҕолорбут барахсаттар сиэтэ сылдьан дьыаланы-куолуну толорорбор улаханнык көмөлөспүттэрэ”, — диэн Спиридон Спиридонович махтанара муҥура суох.
Оскуола — гимназия, колледж — техникум, училище — лицей буолар кэмнэригэр Покровскай 1-кы №-дээх орто оскуолатын гимназия буоллун диэн өрөһөлөнүү-өрөкүйүү айдаанын билэр дьон баар буолуохтаахтар. «Саргы түһүлгэтэ» култуура дьиэтэ хаһан даҕаны туолбатаҕын туолбута. Куораттан биллэр-көстөр учуонайдар, учууталлар тахсыбыттара. Галина Попова-Санаайа уонна “Айыы кыһата” оскуола дириэктэрэ Лидия Шамаева уоттаах-төлөннөөх сытыы этиилэрин дьон биһирии, ытыс таһынан истибиттэрэ. Бу мунньах кэнниттэн кырдьаҕас 1-кы №-дээх оскуолабыт үйэлэргэ оннунан хаалбыта. Онон билигин 56 учууталлаах, 49 техүлэһиттээх, 51 миэстэлээх интернаттаах кырата суох кэлэктиипкэ үлэ-хамнас эйэ дэмнээхтик барар, ситиһиилэр даҕаны кырата суохтар.
Бу соторутааҕыта Покровскай 1-кы №-дээх орто оскуолата «Всероссийский конкурс 500 лучших образовательных организаций страны 2026» диэҥҥэ кыттан «Лучшая национальная школа 2026» ааты сүктэ. VIII Бүтүн Арассыыйатааҕы педагогическай сийиэс тэрээһинин иһинэн кытынна, дипломунан уонна лауреат аатынан биһирэннэ.
Быйыл Шишигин аймахха улахан үөрүүлээх түгэн тосхойдо, ол курдук Саха өрөспүүбүлүкэтигэр саҕаламмыт «10 бастыҥ үлэ династиялара» диэн түһүккэ Шишигиннэр педдинастиялара киирдэ, 523 сыл учуутал ыстаастаах аймах. Саҕалааччы ини-бии Егор (1912-1940 сс.) уонна Спиридон (1923-1983 сс.) Шишигиннэр. Бу иннинэ Шишигиннэр өрөспүүбүлүкэтээҕи “Бастыҥ айар педагогическай династия” диэн ааты тутан тураллар. Түмүктээн эттэххэ, Спиридон Шишигин курдук 21 (!) төгүл оскуолатын ыһыаҕын тэрийбит биир эмэ дириэктэр баара буолуо дуо?
Ермолай Скрябин, Покровскай к.