Өктөмҥө А.С. Данилова аатынан “Барҕарыы” Култуура киинин тэрийиитинэн Анал байыаннай дьайыыга сылдьар биир дойдулаах уолаттарбытыгар анаан «Бары бииргэ түмсүүгэ» диэн аһымал кэнсиэр буолла.
Бу кэнсиэргэ нэһилиэк түмсүүлэрэ, араас куруһуок кыттыылаахтара бэйэлэрин үлэлэрин түмүгүн көрдөрдүлэр. Хас биирдии түмсүү сахалыы ииһинэн дьарыктанар, холобура “Эрэл” эбээлэр түмсүүлэрэ (салайааччы Анастасия Иванова) дьиэлэригэр олорон араас оҥоһуктары тигэллэр. «Сардаҥа» түмсүү (салайааччы Анна Федорова), “Дьиэрэй” түмсүү иистэнньэҥнэрэ (салайааччылар Айталина Лиханова, Ольга Лиханова) дьэрэкээн киэргэллэри тигэн бэйэлэрин таҥастарын киэргэтэллэр. «Кырадаһын оһуора» куруһуогу норуот маастара Ольга Дьячковская салайан элбэх дьахталлар араас паннолары кырадаһынынан оҥороллоро көрөргө олус кэрэ. «Арылы кустук» — уруһуйга баҕалаах, талааннаах дьону түмэр, бу куруһуогу Өктөм орто оскуолатын уруһуйга учуутала Любовь Габышева сатабыллаахтык салайар.
Бу дьоммут оҥоһуктара быыстапкаҕа турбуттарын олохтоохтор да, анаан көрө, сыаналыы кэлбит хамыыһыйа да астына көрдүлэр. Норуоттан тахсыбыт талааннаах худуоһунньукпут Раиса Охлопкова таптыыр дойдутун араас сирдэрин уруһуйдаан, үйэтитэн хаалларара олус хайҕаллаах. Кини биир оннук үһүйээҥҥэ киирбит “Ат дабаан” хартыынатын аукциоҥҥа таһааран бэйэтин кылаатын киллэрдэ.
Нэһилиэк бастыҥ талаана, эдэр ырыаһыппыт Иоганн Матвеев аһымал кэнсиэргэ кыттан дьону үөртэ. Хамыыһыйа ордук норуот тыйаатырын, эр дьон ансаабылын, бэтэрээннэр хуордарын, Надежда Черкашина салайааччылаах «Арылык», бальнай үҥкүүлэр бөлөхтөрүн, «Сардаҥа» фольклорнай бөлөх ырыатын-тойугун, чабырҕаҕын үрдүктүк сыаналаата. Дьон-сэргэ норуот тыйаатырын иһинэн үлэлиир оҕолорго аналлаах куруһуок быйыл уһулбут икки киинэтин көрөн олус астыннылар, биһирээтилэр.
«Барҕарыы» култуура киинин уус-уран салайааччыта Любовь Кондакова салайар «Тыл сүмэтэ» куруһуок оҕолоро, устудьуоннар Альбина Максимова, Айастаан Тарасов бастакытын сыанаҕа тахсан сүрэхтэннилэр. Онон, бу аһымал кэнсиэр куруһуоктар, түмсүүлэр үлэлэрэ күөстүү оргуйарын көрдөрдө.
Федора Фомина, Өктөм с.